czwartek, 17 listopada 2016

Perfekcyjnie

Gatsby. Lata 20 XX w. Samo centrum amerykańskiego snu. Snu od zera do milionera, od syna farmerów do? O czym marzy Gatsby? Gdy go poznajemy, jest już przecież przy końcu amerykańskiego snu, jest milionerem.

W jednej z pierwszych scen, wraz z narratorem i bohaterem filmu-Nickiem Carraway’em (Tobey Maguire)  oraz innymi przypadkowymi ludźmi z NYC znajdujemy się na imprezie wszechczasów, na której nasze pragnienia zdają się być zaspokajane w momencie narodzin. Biletów nie sprawdzają, alkohol jest, przystawki są, rozrywka jest, piękni ludzie też. Sponsorem, reżyserem i producentem całego wydarzenia zdaje się być Jay Gatsby (Leonardo Dicaprio). Powstrzymać swoją ciekawość przed poznaniem tego samoustawionego boga mogą nieliczni. Dar wglądu w jego oblicze otrzymuje jedynie Nick.  

Baz Luhrmann, reżyser, z powieści F. Scotta Fitzgeralda zrobił historię miłosną, a z Jaya Gatsbyego nieposkromionego romantyka, który zrobi wszystko, wszystko, tylko co? 


Romantyk pragnie wszystkiego i to wszystkiego naraz. Nie zadowala go nic co nie byłoby perfekcyjne, podniecają go jedynie idee absolutne i samozadowolenie z tego że jest taki bezkompromisowy. Ze względów technicznych nie znajduje tego czego szuka i ginie śmiercią tragiczną.
Film jest krytyką postawy romantycznej, krytyką mdłą i niekonstruktywną. Po co mówić, że ktoś robi coś źle skoro nie masz pomysłu jak można zrobić to lepiej? W tym przypadku od samego mówienia nie robi się lepiej.
Gatsby jest charakterem z którym łatwo utożsamić się połowicznie. Każdy umysł gdy marzy, marzy utopijnie, o stanie bycia który byłby co najmniej miłosnym połączeniem z energią słoneczną, połączeniem odpornym na wtorek, środę, na to że pada i z oczu ciekną łzy. Każdy umysł doświadcza też nieusatysfakcjonowania ze względu na brak tego o czym marzy, ze względu na to, że wtorek i środa jednak przychodzą i siłą rzeczy trzeba oddać się [formom skończonym]. Tendencje idealizujące nie są ze swej natury i z definicji śmiercionośne. Autodestrukcyjne może być co najwyżej oddawanie się władzy wyobraźni bez wyczucia, więcej i dłużej i mocniej. Jak mówi stara indiańska maksyma „Jak koń zdechł, to trzeba z niego zsiąść” Gatsby zsiąść nie zamierza.
Kupuje, kupuje ciągle więcej, nie może realizować się w świecie uczuciowym, więc realizuje się w świecie materialnym. Czym jest świat materialny? Świat materialny Albert Einstein rozumiał jako niską energię „To co nazywamy materią jest energią, której wibracja została spowolniona, do poziomu odbieranego przez zmysły. Nie ma materii”. Przedmioty są zatem spowolnioną energią, jak wydedukował Einstein, a uczucia, jak każdemu z nas zdarza się doświadczać, energią wysoką.
Wszystkie kroki, które podejmuje Gatsby są niejako w intencji Daisy, jest zafiksowany na jej punkcie. Traktuje ją jak coś co nie podlega zmianie, jakby jej cechy były wyryte w skale. Nie dopuszcz do siebie możliwości, że może nie kochać go absolutnie, że mogła raz kochać kogoś innego. Jakby perfekcja miała być tożsama ze stabilnym szczęściem. Jakby godzenie się na coś mniej niż 100% było ubóstwem wyobraźni, czynieniem z niej niewłaściwego użytku. Ubytki na rynku finansowym okay, ale w miłości y y. O ile może skontrolować i opanować załamania giełdy, a raczej swój stan psychiczny w tym czasie, nie chce być zmuszony do koordynowania siebie podczas wątpień Daisy.

I teraz lecą napisy i film się kończy.

Nie czytałam książki, ale nie wierzę że krytyka przeprowadzona w książce jest równie mało konstruktywna, że aż tak bardzo brakuje jakiegoś alternatywnego bohatera, jakiegoś innego stylu życia. Nick. W filmie jest on jedynie nieciekawym pilnym studentem Yale, biografem i cieniem głównego bohatera. Może chociaż w książce gra jakieś bardziej żywe, mniej perfekcyjne melodie? Żyje wedle mobilności swoich emocji i sił, a nie wedle premedytowanych intencji? Zamiast patrzyć w przyszłość, patrzy przed nogi, inspiracje czerpie z życia a nie z planów, a plany tworzy na bierząco, pogodzony z tym, że świat nie jest absolutną jednią, że nolens wolens, jest tu 32 tys. gatunków ryb i 600 gatunków serów?

https://www.youtube.com/watch?v=KYniUCGPGLs&list=LLa4EpHhBcRdMaGX-fDkYZQQ&index=6